Prompts schrijven die werken: een eenvoudig recept

De meeste mensen typen één regel in ChatGPT en zijn teleurgesteld over wat eruit komt. Het probleem zit zelden in de AI. Het zit in de opdracht. Geef je weinig, dan krijg je een algemeen antwoord terug dat je nog helemaal moet bijwerken. Geef je de AI hetzelfde als wat je een nieuwe collega zou geven, dan wordt het meteen bruikbaar.

Het recept: rol, taak, context, vorm

Een prompt die werkt heeft vier onderdelen. Je hoeft ze niet in elke vraag te zetten, maar hoe belangrijker de taak, hoe meer je ze alle vier wil gebruiken.

• Rol: zeg wie de AI is. Mijn commercieel medewerker, een ervaren tekstschrijver, een boekhouder. Dat stuurt de toon en de kennis die de AI gebruikt.
• Taak: zeg precies wat je wil. Niet schrijf iets over dit onderwerp, maar schrijf een mail van 100 woorden aan een klant die niet reageert.
• Context: geef de achtergrond die jij wel weet en de AI niet. Om wie gaat het, wat is er gebeurd en wat wil je bereiken.
• Vorm: zeg hoe het eruit moet zien. Lengte, toon, een lijst of lopende tekst, en in welke taal.

Een voorbeeld: van mager naar bruikbaar

Stel je wil een klant achterna die al drie weken niet op je offerte reageert. De meeste mensen typen dit:

Schrijf een mail aan een klant die niet reageert op mijn offerte.

Je krijgt een nette, algemene mail terug die voor iedereen had kunnen zijn. Nu dezelfde vraag, met het recept erin:

Je bent mijn commercieel medewerker.
Schrijf een opvolgmail aan een klant die al drie weken niet reageert op onze offerte.

Context: het gaat om een schoonmaakopdracht van 1.200 euro per maand. We hadden een goed gesprek met Jan, daarna werd het stil. Ik wil niet pusherig overkomen, wel een reactie.

Vorm: maximaal 120 woorden, vriendelijke en directe toon, eindig met één concrete vraag.

Het tweede antwoord kun je vrijwel direct versturen. Het verschil zit in wat je de AI vooraf meegeeft.

Geef een voorbeeld van wat je goed vindt

Wil je dat de AI jouw stijl raakt, plak dan een mail of tekst mee die je eerder zelf schreef en goed vond. Zeg erbij: schrijf in dezelfde toon als dit voorbeeld. De AI heeft aan één goed voorbeeld vaak genoeg om de stijl over te nemen. Dat werkt beter dan tien zinnen uitleggen hoe jouw toon klinkt.

Stuur bij in plaats van opnieuw te beginnen

Is het eerste antwoord niet wat je zocht, gooi het dan niet weg om helemaal opnieuw te beginnen. Zeg wat er beter moet. Maak het korter. Haal de marketingtaal eruit. Begin met de vraag in plaats van een inleiding. De AI onthoudt het gesprek en past het vorige antwoord aan. Twee of drie keer bijsturen levert bijna altijd een beter resultaat dan proberen in één keer de perfecte prompt te schrijven.

Dit recept werkt voor elke AI-assistent, of je nu ChatGPT, Claude of Gemini gebruikt. Wil je het je team laten leren met jullie eigen voorbeelden erbij, dan geef ik daar trainingen over op locatie in Groningen, Drenthe en Friesland.