AI-geletterdheid voor zorgmedewerkers: dit vraagt de EU AI Act
12 juni 2026 · 5 min lezen
De EU AI Act verplicht organisaties sinds februari 2025 om te zorgen dat medewerkers die met AI werken voldoende AI-geletterd zijn (artikel 4). Voor een zorgorganisatie betekent dat: je team weet wat AI wel en niet kan, herkent de risico's en kent de afspraken over wat je invoert. Dat regel je met een korte training per team, een duidelijke huisregel en één aanspreekpunt.
Wat artikel 4 van de EU AI Act zegt
Sinds 2 februari 2025 geldt artikel 4 van de EU AI Act. Dat artikel verplicht elke organisatie die AI gebruikt om te zorgen dat de mensen die ermee werken er voldoende verstand van hebben. Gebruikt jouw team AI voor rapportages, planning of mail, dan valt jouw organisatie daar dus onder.
De wet schrijft geen vast diploma of verplichte cursus voor. Wat voldoende is hangt af van wat je team met AI doet en hoe gevoelig het werk is. In de zorg ligt de lat hoger dan in veel andere sectoren, omdat je met gezondheidsgegevens werkt en omdat een fout in een dossier gevolgen heeft voor een cliënt.
Wat AI-geletterdheid in de zorg betekent
AI-geletterdheid klinkt groter dan het is. Voor een zorgteam komt het neer op drie dingen die iedereen moet snappen.
- Weten wat AI wel en niet kan. Een taalmodel schrijft vlot, maar kan informatie verzinnen die overtuigend klinkt. Wie dat weet, leest een AI-tekst anders.
- Risico's herkennen. Een verzonnen detail in een rapportage, een advies dat medisch nergens op slaat, of gevoelige gegevens die in een publieke chatbot belanden.
- Weten welke gegevens je invoert. Cliëntgegevens horen alleen thuis in een omgeving die daarvoor is ingericht. Dat moet voor iedereen in het team duidelijk zijn.
AI-geletterdheid gaat verder dan handig zijn met een chatbot. Een medewerker die vlot prompts schrijft maar cliëntgegevens in een gratis tool plakt, is volgens de wet juist het probleem.
Zo organiseer je het zonder zwaar project
Je hoeft geen opleidingsprogramma op te tuigen. Drie bouwstenen zijn voor de meeste zorgorganisaties genoeg.
Eén: een korte training per team. Een dagdeel waarin het team oefent met het eigen werk, ziet waar AI de mist in gaat en leert wat veilig is. Per team werkt beter dan een grote plenaire sessie, omdat de voorbeelden dan over het eigen werk gaan. Twee: een duidelijke huisregel. Eén A4 met wat je team wel en niet in AI-tools invoert, welke tools zijn toegestaan en wie je iets vraagt bij twijfel. Drie: één aanspreekpunt. Een collega die de vragen verzamelt, de huisregel bijhoudt en nieuwe collega's op weg helpt.
Leg vast wat je doet
Houd bij wie de training heeft gevolgd en waar de huisregel staat. Vraagt een toezichthouder of een opdrachtgever er ooit naar, dan laat je zien dat je dit serieus hebt opgepakt. Voor een zorgorganisatie is dat dezelfde routine als bij andere scholing.
Vanuit mijn achtergrond in de zorg weet ik hoe vol de agenda van een zorgteam zit. Daarom hou ik dit klein: een dagdeel training, één A4 met afspraken en een aanspreekpunt. Daarmee voldoe je aan de plicht en werkt je team veiliger.